Nhựa

Loại hộp nhựa nào dùng được nhiều lần?

Hiện nay có nhiều loại bao bì nhựa dẻo chủ yếu là các hóa chất cao phân tử (polymer). Các bao bì nhựa dẻo này được phân loại về mức độ an toàn, phạm vi sử dụng theo mã và mã đó được ghi ở phía dưới đáy chai đựng nước, hộp đựng thức ăn hoặc bên trên thân gần đáy chai, hộp để người tiêu dùng lựa chọn sử dụng thích hợp.

Những loại bao bì nhựa nào có thể sử dụng lại?

Mã được đánh số từ 1 đến 7 và bao quanh con số là ký hiệu hình tam giác với các mũi tên, tức bên trong hình tam giác có một con số cụ thể, dưới đáy tam giác là các chữ viết tắt như PETE, PP, PS... Chúng ta cần dựa vào các ký hiệu dưới hộp/chai nhựa để biết đặc tính cũng như phạm vi sử dụng, có nên tái sử dụng hay không để không bị ảnh hưởng sức khỏe. Các mã như sau:

Mã số 1: loại nhựa polyethylene terephthalate (viết tắt PETE hay PET).
Mã số 2: high-density polyethylene (HDPE).
Mã số 3: polyvinyl chloride (PVC), còn gọi nhựa vinyl (V).
Mã số 4: low-density polyethylene (LDPE).
Mã số 5: polypropylene (PP).
Mã số 6: polystyrene (PS).
Mã số 7: polycarbonate (PC) hay loại nhựa nào khác.

Nhận biết các loại nhựa và tái sử dụng hợp lý

Ngày nay, nhựa là một chất liệu phổ biến nhất trong việc sản xuất các loại đồ gia dụng. Hầu hết các loại nhựa đều được làm từ dầu mỏ không thể tái tạo, một số loại chứa hóa chất độc hại và gây nguy hiểm cho con người trong quá trình sản xuất cũng như sử dụng, nhưng cũng có một số loại an toàn.

Bạn có thể chọn nhiều chất liệu khá an toàn hơn, ví dụ như thủy tinh, gốm, sứ hoặc thép không gỉ để thay thế cho các đồ dùng bằng nhựa. Tuy nhiên, việc loại bỏ hoàn toàn đồ nhựa là điều gần như không thể.


Nhựa



Dù vậy, việc dùng các sản phẩm nhựa không phải lúc nào cũng nguy hại. Để chọn được sản phẩm nhựa an toàn cho môi trường cũng như sức khỏe, đặc biệt là sức khỏe trẻ em, bạn có thể kiểm tra các mã số được in nổi dưới đáy sản phẩm. Các mã số này thường được in bên trong một hình tam giác tạo bởi ba mũi tên nối đuôi nhau, các loại nhựa được đánh số từ 1 đến 7. Các loại nhựa an toàn thường có mã 1, 2, 4, 5. Nên tránh các loại nhựa có mã 3, 6 và hầu hết các loại nhựa có mã số 7. Hạn chế tái sử dụng lại chai nhựa có mã số 1.

Loại nhựa này thường được dùng để sản xuất các sản phẩm trong mỏng, ví dụ như chai của hầu hết các loại nước ngọt, gia vị…Nhựa PET an toàn nếu sử dụng một lần, và không nên tái sử dụng loại nhựa này, đặc biệt là để chứa nước hoặc thức ăn nóng. Nếu tái sử dụng hoặc dùng ở nhiệt độ cao, loại nhựa này có thể tiết ra các hóa chất độc hại gây ảnh hưởng đến sức khỏe. Loại nhựa này có bề mặt xốp nên dễ nhiễm khuẩn và ám mùi khi tái sử dụng. PET có thể được thu hồi để tái chế thành các sản phẩm dùng trong ngành dệt may, gỗ nhân tạo
Trong các loại nhựa trên, chỉ có nhựa mã số 1 (PET hay PETE), mã số 2 (HDPE), mã số 5 (PP) là được dùng làm bao bì tiếp xúc với thực phẩm.

Tuy nhiên, nhựa số 1 PET hay PETE thường được chế tạo các chai nước uống và nước ngọt đóng chai chỉ đảm bảo chất lượng cho một lần sử dụng, tức không được tái sử dụng.

Còn nhựa số 2 HDPE, nhựa số 5 PP là lựa chọn tốt nhất cho bao bì tiếp xúc thực phẩm: nhựa số 2 HDPE là loại nhựa cứng được sử dụng để sản xuất bình sữa, chai đựng dầu ăn, kể cả đồ chơi và một số túi nhựa có thể tái sử dụng; còn nhựa số 5 PP thích hợp chế tạo hộp đựng thức ăn, màng bọc thực phẩm và cũng an toàn để người ta tái chế hay tái sử dụng.

Có thể an tâm khi chai nước, vật dụng của bạn có mã ký hiệu số 2 HDPE và số 5 PP.

Còn nhựa mã số 6 PS cũng được làm vật đựng mút xốp như bao xốp, ly uống nước, cà phê dạng xốp hoặc hộp xốp đựng thức ăn chỉ sử dụng một lần, tức không tái sử dụng.

Nhựa


Nhựa nhiệt dẻo : Là loại nhựa khi nung nóng đến nhiệt độ chảy mềm, thì nó chảy mềm ra và khi hạ nhiệt độ thì nó đóng rắn lại. Thường tổng hợp bằng phương pháp trùng hợp. Các mạch đại phân tử của nhựa nhiệt dẻo liên kết bằng các liên kết yếu (liên kết hydro, vanderwall).
Nhựa nhiệt dẻo có khả năng tái sinh được nhiều lần, như : polyetylen (PE), polypropylen (PP), polystyren (PS), poly metyl metacrylat (PMMA), poly butadien (PB), poly etylen tere phtalat (PET), ... Nhựa nhiệt dẻo tính chất cơ học không cao khi so sánh với nhựa nhiệt rắn.

Riêng nhựa mã số 3 PVC hay 3 V, cũng như nhựa mã số 7 PC là loại tệ nhất, có lời khuyên nên tránh xa chúng vì chúng có thể chứa các phụ gia rất độc hại.

Các phụ gia độc hại có trong bao bì nhựa

Để đúc khuôn tạo cho các bao bì nhựa, người ta thường phải thêm chất hóa dẻo (plasticizer), là các hóa chất thuộc nhóm gọi là các “dẫn chất phtalat” như monobutyl phtalat (MBP), dibutyl phtalat (DBP), benzylbutyl phtalat (BZBP), diethylhexyl phtalat (DEHP)...

Các dẫn chất phtalat này tuyệt đối không được dùng trong thực phẩm và dược phẩm, nhưng có thể được dùng làm chất hóa dẻo cho các bao bì nhựa dẻo.

Nếu bao bì đó đựng thực phẩm và trong quá trình sử dụng chế biến đun nóng ở nhiệt cao, các dẫn chất phtalat bị thôi nhiễm vào thực phẩm và theo đường tiêu hóa vào trong cơ thể con người sẽ gây hại.

Tác hại của các dẫn chất phtalat vào trong cơ thể gây hại nhiều mặt nhưng hại lớn nhất là làm xáo trộn nội tiết hay phá vỡ nội tiết. Đặc biệt, bé gái bị nhiễm phtalat sẽ dậy thì sớm trước tuổi.

Loại phụ gia thứ hai có trong bao bì nhựa là bisphenol-A (BPA), được tráng bên trong đồ nhựa nhằm bảo quản, chống thấm và chống ăn mòn. Nhựa PC (polycarbonate) thường chứa BPA.

Chất này có thể thôi nhiễm khi bao bì được đun nóng hoặc tiếp xúc với thức ăn uống có tính acid, hoặc được làm sạch bằng các chất tẩy rửa mạnh. BPA gây rối loạn hệ nội tiết, từ đó gây xáo trộn nghiêm trọng đến sự sinh sản và tăng trưởng, làm rối loạn chức năng thần kinh, có thể gây ung thư...

Tránh nhiễm độc khi dùng hộp nhựa

Nhua



Đây là vấn đề cần được phối hợp từ nhiều phía, từ cơ quan chức năng và cả ý thức của người tiêu dùng.

Cụ thể, cơ quan quản lý vệ sinh an toàn thực phẩm cần phải xem việc cảnh giác, hiện và không cho sử dụng các loại bao bì nhựa gây độc hại là việc tối cần thiết.

Còn người dùng rất nên cẩn thận trong việc chọn lựa sử dụng bao bì nhựa dẻo như đã kể vì có thể dùng nhầm loại không thích hợp, tái sử dụng loại dùng chỉ một lần, hoặc dùng loại chứa các dẫn chất phtalat hay BPA gây độc hại.

Không nên chế biến thức ăn quá nóng hoặc để vào lò vi ba trong các tô chén, bao bì bằng nhựa mà nên thay bằng vật đựng bằng thủy tinh, sành sứ (nhiệt độ quá nóng các phtalat, BPA dễ thôi ra thực phẩm).

Có thể thay các chai, hũ nhựa bằng chai lọ thủy tinh để chứa nước mắm, tương chao, dầu ăn hoặc thực phẩm nước.

Không cho trẻ con chơi các đồ chơi bằng nhựa khi trẻ hay mút tay hoặc ngậm đồ chơi vào miệng. Có thể dùng lá chuối hoặc giấy làm bao bì thay vì dùng bao bì bằng nhựa, plastic là tốt hơn - xét về vấn đề bảo vệ môi trường và sức khỏe.

Bên cạnh đó, báo chí cần truyền thông mạnh hơn về những việc tưởng chừng nhỏ nhặt nhưng rất cần thiết là không dùng bọc nilông đựng thức ăn nóng hoặc bỏ hộp